Adina Blady-Szwajger

Adina Blady-Szwajger (po wojnie Świdowska) urodziła się 21 marca 1917 roku w Warszawie w zasymilowanej rodzinie żydowskiej. Jej ojcem był Izaak Szwajgier, autor książek dla dzieci, który z powodów politycznych w 1927 roku wyjechał do Palestyny, a matką dyrektorka żeńskiego Prywatnego Gimnazjum „Jehudyjah” mieszczącego się przy ul. Długiej 55 w Warszawie Stefania Szwajgier, do którego uczęszczała Adina. Po maturze, w 1934 roku rozpoczęła studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego. Miała je ukończyć w roku akademickim 1939/1940, ale wybuch wojny przerwał te plany.

Pomimo braku formalnego wykształcenia 11 marca 1940 roku Adina rozpoczęła pracę w Szpitalu dla Dzieci im. Bersohnów i Baumanów przy ul. Śliskiej 51, którego dyrektorką była Anna Braude-Heller. Opiekowała się dziećmi chorymi na gruźlicę i tyfus oraz cierpiącymi z powodu choroby głodowej.

W czasie akcji deportacyjnej,  12 września 1942 roku, chorych i część personelu wysłano do Treblinki. W tym czasie Adina Blady-Szwajger, która później opisała to w swoich niezwykle przejmujących wspomnieniach, razem z Anną Margolis podały dzieciom śmiertelną dawkę morfiny, aby uchronić je przed transportem i śmiercią w komorach gazowych lub zastrzeleniem na miejscu

25 stycznia 1943 roku rano Adina opuściła getto i przeszła na aryjską stronę, gdzie działała jako łączniczka Żydowskiej Organizacji Bojowej.  Od tego momentu funkcjonowała pod fałszywym nazwiskiem Irena Mermińska.  Zajmowała się dostarczaniem fałszywych dokumentów i zdobywaniem pieniędzy, a przed wybuchem powstania również dostarczaniem broni i amunicji. Wiele lat po wojnie Edelman tak ją wspominał: To był prawdziwy przyjaciel. Mogłeś jej dać własną głowę do koszyka, a przeniosłaby ją bezpiecznie przez wachę (Strażnik, 2006, 139).

Po wojnie pracowała jako lekarka w Łodzi i w Szczecinie. Niedługo przed śmiercią spisała wojenne wspomnienia: „I więcej nic nie pamiętam”.

Opracowano na podstawie ŻIH